Friday, 22 February 2019

टाळ्या

मच्या एव्हिएशनच्या फील्ड मध्येच एक रुबाब आहे बॉस!
कोणाला ते ताठ चालणारे युनिफॉर्ममधले पायलट आठवतील,
कोणाला तो टॉप गनमधला रे-बॅन लावलेला चिकणा टॉम क्रूझ आठवेल,
कोणाला दुसऱ्या महायुद्धातली B-52 बॉम्बर्स आठवतील...
पण मला सांगू काय आवडतं?

तो फ्लाईन्गचा नशा, ती डोक्यातली हलकीशी गरगर,
तें गुईईईईं करून खाली येणं आणि झप्पकन वर जाणं,
ते डौलात फिगर ऑफ एट काढणं...
खाली खेचणाऱ्या ग्रॅव्हीटीला एफ ओ देत उंच उंच जाताना हवेत पंखांनी रेखलेल्या त्या रेषा!

एकदा तर मृत्यूच्या लवलवत्या जिभेला हूल देत मी सरळ सूर्याच्या दिशेनेच सूर मारलेला...
समोरून येणारी तिरीप, खाली चमचमणारं पाणी आणि पाठी शत्रू...
भीती आणि डेअरींगचं अजब डुचमळतं कॉकटेल रिचवून, खदाखदा हसत, आकाशातच दोन डौलदार कोलांट्या मारून सुर्र्कन निघून जायचं.

आणि असं जीवाशी खेळून आमच्या खुफिया अडनिड्या तळावर आलं रे आलं की थोडी विश्रांती घेऊन परत सज्ज होतो आम्ही.
राऊण्ड टू ला.

पण आता मघाचा सूर्य अलवार झालेला असतो.
गाडीवर चाखलेल्या गुलाबी फालुद्यासारख्या रंगाचा.
सावल्या लांब व्हायला लागलेल्या...
अंधार हळूहळू वाढत जातो आणि आमचं मिशन पुन्हा चालू होतं...
नव्या दुप्पट जोमानं...
अंगात भिनलेलं सगळं ट्रेनिंग एकवटून टार्गेट शोधायचं
आणि सुमडीत काम वाजवून न पकडले जाता पळून यायचं
काय नशा काय आनंद असतो राजे हो... सेक्सपेक्षाही भारी.

सेक्सवरून आठवलं...
एक कबूल करू का?
फ्लाय करताना पण 'केलंय' मी ;).
एकमेकांवर गच्च स्वार होत सुखाच्या तळाशी जात उंच उंच उडायचं.
म्हणजे डबल नशा... काय म्हणतात तो तुमचा "माईल हाय क्लब".

तुम्हाला वाटलं असेल की काय हा हुच्च् निर्लज्जपणा...
पण खरं सांगू का हेच लाईफ आहे.
आयुष्य जितकं छोटं तितका तुम्ही प्रत्येक दिवस रसरसून जगता.

आमच्यासारखे आम्हीच...
आम्ही कामोत्सुक अनंगरंगी,
आम्ही दर्दी पिणारे,
आम्ही सैनिक,
आम्ही कलाकार...
आणि या सगळ्याला पुरून वर उडणारे, आयुष्याची भंगुरता पुरती कळून चुकलेले तत्वज्ञसुद्धा.

मला तर पक्कं माहितीय की मी त्या चंदेरी फुलबाजीसारखं झरझर लखलखणार आणि विझून जाणार.
सरसर तुटणाऱ्या ताऱ्यासारखं आनंदानं विलीन होणार शून्य काळोखात.
माझ्या मृत्यूला टाळ्या मात्र वाजत राहतील... एक- दोन अनंत टाळ्या.
तसंही इथं जगायचंय कोणाला वर्षानुवर्षं...

कॉलरा किंवा मलेरिया किंवा पिवळा ताप किंवा असाच काहीतरी इरिटेटिंग रोग घेऊन हॉस्पिटलात खितपत मरणाऱ्यातले आम्ही नव्हे राजे हो!

मला एक्झॅक्टली माहितीय मी कसं मरणार ते,
उडताना डाव्या पंखात बिघाड होईल किंवा
शत्रूच्या हल्ल्याने उजव्या पंखातून ठिणग्या उसळतील ...
जळकट वास पसरेल,
मीच लडबडेन माझ्या चिकट रक्तात आणि उंचावरून खोल खोल खाली कोसळेन मी,
'रोआल्ड डाल'च्या एखाद्या गोष्टीतल्या पायलटसारखं.

पण इतक्यात तरी नाही, अजूनतरी नशीब साथ देतंय.
मागल्या आठवड्याचीच गोष्ट...

तिन्हीसांजेची वेळ त्यात हलका पाऊस पडून गेलेला,
त्यामुळे व्हिजिबिलिटीचे ३६ झालेले.
मधूनच वीज कडकडतेय.
अख्ख्या वातावरणात हाय टेन्शन वायरसारखा तंगवा.
अशा विचित्र वेळी आमची सगळी टीमच थोडी हिस्टेरिकल होते.
अजय अतुलची गाणी ऐकल्यावर येतो तशा मरू किंवा मारूच्या उन्मादी अवस्थेत,
त्यात बराच काळ ऍक्शन नसल्याने सगळी टीम लिटरलली वखवखलेली...

आम्ही उडत होतो, बऱ्याच खालून...
सगळे डिटेक्टर्स चुकवत.
सा SSS वध!
कारण पकडलं की मेलो स्ट्रेट.
युद्धबंदी-फंदी काय ठेवत नायत ती हलकट माणसं.

तर...

मी टार्गेट बघितलं.
सुर्र्कन डावीकडे वळून लँड केलं.
काम वाजवलं.
गरज नसताना माझी संगिन कचाकचा आणखी २-३ दा खुपसली त्याच्यात.
(आम्हीही असा आसुरी आनंद लुटतो कधीकधी.)
आता खुशीत तळावर परतायला निघणार...
 इतक्यात व्हू SSS श करून आवाज आला डाव्या पंखाखाली.
आणि काही कळायच्या आधीच आमची स्वारी गरगरायला लागली.
कन्ट्रोल गेलाच होता ऑलमोस्ट
पण मी जीव खाऊन उसळी मारली आणि वाऱ्याच्या एका सूक्ष्म थर्मल करंटवर झोकून दिलं.
शत्रू जीव खाऊन पाठी लागला होता.
माझा चेंदामेंदा केल्याशिवाय काय सोडत नाय तो आता.

मलाही कुठेतरी वर्मी लागलं होतं.
निस्त्राण पाय कापसाचे झाले होते.
पण एअरोडायनॅमिक्स माझ्या बाजूने होतं.
मी धडपडत सुरक्षित अंतरावर क्रॅश करून लॅन्ड होणार इतक्यात फाड करून मोठ्ठा आवाज झाला.
वाऱ्याचा मोठ्ठा झोत आणि शॉकवेव्ह्ज सगळ्या दिशेनी माझ्याकडे चालून आल्या.
आता पुढच्या क्षणी माझ्या चिंधड्या होणार...
इतक्यात मला जाणवलं की मी एका निर्वात पोकळीत आहे.
वेळ काळ आवाज प्रकाश सगळं थांबल्यासारखं झालं.
स्टॅनली क्यूब्रिकच्या एखाद्या पिक्चरमधल्या एलियन यानासारखी पोकळी होती ती.
सगळी गाबाचोदी सोडून  शांत निर्विकार होत तिथेच संपून जावं,
किंवा माणसाच्या लहान गर्भासारखं गुरगटून रहावं त्या पोकळीत अनंत काळ.

इतक्यात ती पोकळी उघडली आणि माझा फ्री फॉल चालू झाला...
खाली खाली...
कोसळता कोसळता माझी शुद्ध हरपली.
पण त्याच्या आधी मी सुरक्षित ठिकाणी लॅन्ड व्हायची काळजी घेतलीच.
रक्तात भिनवलेलं ट्रेनिंग असं मोक्याच्या वेळी कामी आलं.

काही दिवसांनी मला बरं झाल्यावर कळलं की माझी बाकी टीम वाचू शकली नाही.
माझ्या मागे लागलेल्या शत्रूला डिस्ट्रॅक्ट करताना बाकीच्या सगळ्यांना वीरगती मिळाली.
मी सोडून कोणीच परत आलं नाही.

परमेश्वर त्यांच्या आत्म्याला सद्गती देवो.

मी दोन दिवस आराम केला.
थोड्या दुरुस्त्या केल्या.
जखमा भरू दिल्या.
आणि धरम पाजीसारखी पुन्हा डरकाळी फोडली,
"...मै तुम्हारा खून पी..."

आणि खरं तर बदला वगैरे काय माझ्या डोक्यात नाहीये...
मला फक्त सडकून भूक लागलीय.

हो म्हणजे ऍनाफेलिस डासाची मादी असणं सोपं नाहीच.

  
- निखिल क्षीरसागर याच्या 'क्लॅप क्लॅप' या इंग्रजी कथेचं स्वैर रूपांतर
मूळ कथेची लिंक: Clap Clap




...




     

Sunday, 20 January 2019

ऍन ओड टू...

खातो मी मोत्यांची खिचडी
आणि साबुदाण्यांचे मिरवतो हार!

घेतो ओली चुंबनं तलवारींची
ओठांचे मी सोसतो वार!

लावतो नेलपेन्ट बोटांना
आणि जातो पौरुषाच्या पार!

टेकवतो बोचा रीतीभातीच्या निखाऱ्यांवर
आणि वाटून घेतो मस्त गाSSS र गाSSS र

...
...
...
सकाळपासून आज विंदांची...
आठवण येतेय फार! 
आठवण येतेय फार!!  

-नील आर्ते

  

Thursday, 20 December 2018

व्हॅकी लेखक

हा एक वर्षांपूर्वी नवलमध्ये एक कथा वाचलेली, "जीभ" नावाची.
त्यात नायकाला एक विचित्र कंडीशन असते, दारू प्यायला की त्याची जीभच बाहेर येते...
कालीमातेसारखी!
आणि तो मग कालिकेसारखाच "व्हिजिलांटे" होऊन दुष्टांना शिक्षा द्यायला लागतो वगैरे.
भारी आवडली होती ती कथा, पण लेखकाच्या नावाबद्दल फारसं बॉदर नव्हतं केलं.

मग आणखी काही वर्षांनी (बहुतेक हंस) "लेखक महोदय" (की महाशय?) नावाची कथा वाचली:
माझ्या आवडत्या पुण्यात चिल्ड-आऊट आयुष्य जगणाऱ्या,
मजबूत गोड खाणाऱ्या,
फारसं काम न करणाऱ्या,
अधून मधून वीड मारणाऱ्या,
नैतिकतेमध्ये जास्त न गुंतता समोरून आलेल्या मोहांचा पुरेपूर आनंद घेणाऱ्या पण कन्फ्युज्ड लेखकाची गोष्ट!

कथेवरचं चित्र मला लख्ख आठवतंय,
टिपिकल चंद्रमोहन कुलकर्णीं स्टाईलचं, बारीक सूक्ष्म डोकं आणि अज्रस्त्र धड असलेल्या माणसाचं सरिअल चित्र ...

ख - प - च च्या मोहांना अनअपोलोजेटिकली सामोरं जाणाऱ्या नायकाच्या आयुष्याबद्दल अनावर आकर्षण दाटून आलेलं!

आणि शैली खूप आवडलेली!
लेखक भारतभर-जगभर खूप फिरलाय, तो अजिबातच जजमेंटल नाहीये...
आपल्या क्षेत्रात प्रचंड हुशार असावा असं काय काय जाणवलं... 
ह्या वेळी आवर्जून लेखकाचं नाव बघितलं,
अनिरुद्ध बनहट्टी!

अरुण हेबळेकर, बशीर मुजावर, मिलिंद बोकील, वनश्री सावंत ('रोआल्ड डाल'ची रूपांतरं) ह्यांच्या कथांची
ठरलेल्या दिवाळी अंकांत वर्षभर वाट बघायचो...
त्यात बनहट्टींचंही नाव ऍड झालं.

त्यांच्या काही कथा तूफान आवडलेल्या,
काही थोड्या कमी!

पण शैली मात्र नेहेमी आवडायची!

जगभरची कल्चर्स, खाद्यसवयी, ड्रग्ज, सेक्सबिक्स चा बिन्धास्त उल्लेख,
आणि ह्या सगळ्यांना टॅंजंट जाणारी, वरवर असंबद्ध सायकेडेलिक वाटणारी तरीही खुबीनं बांधणारी त्यांची अशी एक खास शैली होती.

मग फेसबुकवर त्यांना शोधून ऍड केलं. 
तेव्हा प्रोफाईलवर त्यांचा, मध्ये साक्षात निऑन ब्लू रंगाचा मोहॉक केलेला आणि साईडनी डोकं तासलेला फोटो होता :)
तेव्हाच हा माणूस आवडलेला!

नंतर 'हंस'च्या ग्रुपवर त्यांचा नंबरच मिळाला आणि आम्ही बोलू लागलो.
बांधलेले सगळे अंदाज बिंगो होते.
जगभर फिरलेला, आपल्या इंजिनीअरींगच्या क्षेत्रात प्रचंड कमांड असलेला दिलखुलास माणूस होता तो.
कथा आवडली की सगळयांना सांगत, आवर्जून फोन-मेसेज करत.
एकदा भेटून आम्ही खूप बोलणार होतो... ते राह्यलंच.

आज अवचित जाणवलं की,
मी जेव्हा सेक्सबद्दल भरभरून मनसोक्त लिहितो (आणि भारी बरं वाटतं असं लिहायला )
तेव्हा बनहट्टींच्या खास करून पूर्वीच्या कथांवरून घेतलेलं इन्स्पिरेशन आणि हिंमत आहे ही.
ज्ञानदेवे रचिला पाया वगैरे...

त्याबद्दल थँक्यूच बनहट्टी सर.
पुढच्या दिवाळीला मिस् करेन मी तुम्हाला!  

-नील आर्ते
   




   

  




Saturday, 21 July 2018

अंधाराची ^खरी चव

दोस्तांनो तुम्ही कधी त्या "अंधाराची चव" नावाच्या हॉटेलात गेलतात का?
आपल्या टुमदार पेन्शनर शहरात ते चालू झालं तेव्हा प्रचन्ड हाइप झालं होतं आठवतंय?
म्हणजे त्यांचा मेन सेलींग पॉईंट होता की ते आपल्या गिऱ्हाईकांना चक्क आंधळेपणाचा तात्पुरता आणि थरारक अनुभव देऊ करायचे वगैरे...

आयडीया तशी सिम्पल होती त्यांची,  की रेस्टॊरंटमध्ये शिरताना तुम्ही तुमचे फोन्स, लॅपटॉप्स वगैरे डिजिटल लळालोम्बा बाहेरच ठेवून आत जायचं...
कम्प्लीट काळ्याशार अंधारात.
त्यांचा स्टाफ तुम्हाला हाताला धरून घेउन जाणार...
बसायला मदत करणार...  
तुमची जी पण काय ऑर्डर असेल ती बनवणार...
जेवण सर्व्ह करणार... 
सगळ काही किर्र-मिच्च अंधारात!

तुमचं ते अंधार-जेवण झालं आणि बडीशेप-बिडीशेप चघळत तुम्ही लख्ख प्रकाशात बाहेर आलात की मग ते तुम्हाला सांगायचे की,
हॉटेलचा आख्खा स्टाफ: वेटर्स, ऑर्डर घेणारा कॅप्टन, मॅनेजर आणि शेफसुद्धा सगळे अंध आहेत खरोखरचे!

म्हणजे आयडीया तशी मुदलात चांगली होती पण या सगळ्यात एक मेजर उणीव होती... 
म्हणूनच बहुतेक त्या हॉटेलनं फारसं न चालता मान टाकली... 
आणि मग मी...

पण थांबा!
पहिल्यांदा तुम्हाला मी थोडीशी बॅकग्राउंड सांगतो:
मी एक प्रचंड टॅलंटेड (असं लोक म्हणतात) शेफ आहे.  
पण माझा बाप फुलटू अंडरवर्ल्ड टच होता.  
एका क्षणी त्याला कायतरी उपरती झाली आणि सगळे वाईट धंदे सोडून तो माफीचा साक्षीदार बनला. 
अर्थात अंडरवर्ल्ड म्हणजे काय तुमचं नेटफ्लिक्स सब्स्क्रिप्शन नाय की वाटलं नको आणि केलं कॅन्सल. 
बाहेर यायची किम्मत त्याला चुकवावी लागलीच आणि त्याचे डोळे गेले. 
(तो किस्सा लवकरच सांगेन)
गम्मत म्हणजे डोळे गेल्यापासून त्याचा चवीचा सेन्स हजारपटीनी वाढला असं तो छाती ठोकून सांगायचा. 
म्हणजे उदाहरणार्थ पाणीपुरी त्याची फेव्हरेट... 
आधीही खायचा तो आवडीनी. 
पण... 
आंधळा झाल्यापासून पाणीपुरी खाताना चवीचे अक्षरश: स्फोट व्हायचे त्याच्या मस्तकात... 
मुलायम रगडा, गोडूस चटणी, ठसकेदार पाणी, कुरकुरीत पुरी...  
या सगळ्यांचे एकाचवेळी एकत्र आणि स्वतंत्र उत्सव चालायचे..,
त्याच्या जिभेवर, घशात, गालांत, ओठावर, पोटात, छातीत, मेंदूत.
आनंदानी डोळे मिटून झेलपांडत नाचायचा तो.        

आणि तेव्हाच माझ्या लक्षात आली ग्यानबाची मेख:

Saturday, 2 June 2018

स्वमग्न लोनसम



त्याला बघितल्या बघितल्या पहिल्यांदा मला आठवलं ते "अलिबाबा चाळीस चोर"...
लहानपणी बघितलेलं...
गिरगावच्या साहित्यसंघात...
सुट्टीत... अशाच रण्ण उन्हाळ्यात.
बहुतेक सुधा करमरकरांचं असावं कारण प्रॉडक्शन खूपच छान होतं.
खास करून गुहेतला खजिना:
त्यातल्या हंड्यातून सांडणाऱ्या धम्मक पिवळ्या सोनमोहोरा...
त्यांचं ते पिवळं गारूड अस्संच!

माझ्या सोसायटीच्या गेटमधून बाहेर पडून डावीकडे वळलं की भस्सकन NH4 हायवेच लागतो.
त्याच्या किंचित आधी हा हँडसम उभा असतो आजकाल...
बाजूच्या रखरखटावर पिवळाई शिंपडत.
त्याला रास असती तर ती लिओ असणार असं मला उगीचच वाटतं.
आणि नाव असतं तर: ईशान अवस्थी.
पेशा असता तर: प्रोफेसर.
आणि हा राजबिंडा प्रोफेसर आख्ख्या वर्गानी बंक मारला तरी तत्व म्हणून रिकाम्या क्लासरूमला शिकवेल असंही वाटत राहतं.

आठवत रहातात मग असे स्वमग्न आत्मे इथं तिथं पाहिलेले...
आपल्याच मस्तीत आतल्या डोहात बुड्या मारणारे...
बाहेरल्या जगाला एफ. ओ. देत भरभर आनंद सांडणारे.

ती मित्राच्या हळदीला 'वाजले की बारा'वर बेभान नाचणारी स्थूल बाई आठवते... जिचा नवरा अस्वस्थ चुळबुळ करत होता...
ती गोरेगाव स्टेशनावर पाहिलेली कानातल्या हेडफोन्सबरोबर मोठ्ठ्यानं 'शेप ऑफ यु' गाणारी मुलगी आठवते... जिच्या सावळ्या गालांवर मुंबईचा घाम ओघळत होता.
'व्हिप्लाश'च्या शेवटच्या सीनमधला जीव खाऊन ड्रम्स वाजवणारा अँड्र्यू आठवतो... जेव्हा तो ओरडतो, "आय'ल क्यू यु इन!"  

हा बहावाही एक दिवशी खच्चून ओरडणार नक्कीच ते पिवळं सुख मावेनासं होऊन...
मी वाट बघतोय!

-नील आर्ते






Friday, 11 May 2018

सिरीज तिसरी: ब्लॅक मिरर

सूचना:
या लेखात स्पॉयलर्स आहेत. खास करून ब्लॅक मिररच्या या एपिसोड्स विषयी: नॅशनल अँथम, फिफ्टीन मिलियन मेरिट्स, मेन अगेन्स्ट फायर, एन्टायर हिस्टरी ऑफ यु


धी आपण गाडीतून मस्त चाललेले असतो फॅमिलीबरोबर... सगळं सामान भरून लांब...
किंवा बाईकवरून डेमला पाठी घेऊन... टोचत असतात मखमली सुखद भाले आपल्या पाठीला...
किंवा एकटेच एंट्री टाकतो क्लबमध्ये... कडक शर्ट पॅन्ट मारून...

म्हणजे असं इन्व्हिन्सीबलच वाटत असतं आपल्याला...
पण अचानक कुठूनतरी कोणतरी भलं माणूस येतं आणि सांगतं,

"बॉस आपका डिक्की खुल्ला है..."
किंवा
"मॅडमका ओढणी टायरमे फसनेवाला हय..."
किंवा
"दोस्ता तुझी झिप् उघडी आहे..."

आणि बाल-बाल वाचतो आपण त्या संभाव्य आर्थिक/शारीरिक/मानसिक डॅमेजपासून!

'ब्लॅक मिरर'नं सुद्धा तसंच जागल्याचं काम केलंय... किमान माझ्यासाठी तरी!!

इथे ब्लॅक मिरर म्हणजे काळाशार आरसा... स्क्रीन...
आपल्या फोनचा, टॅबचा, टीव्हीचा, लॅपटॉपचा
काळा आरसा आणि त्याची काळी जादू...
या काळ्या जादूला आमच्या मालवणीत चपखल शब्द आहे: 'देवस्की'!

देवस्की म्हणजे एखाद्या माणसाचं गुंतत जाणं अनाकलनीय अभद्र गुंत्यात.
बरेचदा समजून-उमजून!

Saturday, 28 April 2018

सिरीज दुसरी: कॅलिफॉर्निकेशन


कॅ
लिफॉर्निकेशन माझ्या आयुष्यात आली तेव्हा कायतरीच विचित्र स्टेजमध्ये होतो मी.
पुरुष ज्या ज्या चुका करतो त्या सगळ्या करून झालेल्या आणि त्यांची किंमत चुकवायचा 'शीटी' दौर चालू होता.
आपल्याला हे हवंय की ते हवंय (इकडे मात्रा वेलांटीने रिप्लेस करता यावी) की नुसतंच उंडारायचंय अशी सगळी घालमेल घालमेल चालू होती.
आणि रप्पकन आयुष्यात हँक मूडी आला.
त्याचं पुरुषसूक्त घेऊन.

मला ना लहानपणी आठवतंय,
काही चांगलं प्रोफाउंड नाटक-पिक्चर असलं ना की बहुतेकवेळा माझे बाबा खूर्चीवरून उसळून ओरडायचे, "ही साली माझी स्टोरी आहे माझी."
आणि आई मंदमंद हसत रहायची समजूतदारपणे.
कॅलिफॉर्निकेशन बघताना असे प्रसंग कैक वेळा आले.
हो म्हणजे 'आय ॲम माय फादर्स सन' वगैरे.